Algemene wet gelijke behandeling (AWGB)
De Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) is een Nederlandse wet die onderscheid op bepaalde beschermde gronden verbiedt, onder meer bij werving en selectie. Voor uitzonderingen gelden wettelijke voorwaarden.
Wat de wet verbiedt
De AWGB beschermt onder meer tegen onderscheid op grond van godsdienst, ras, geslacht, nationaliteit, seksuele gerichtheid en burgerlijke staat. Artikel 5 omvat de aanbieding van een baan en de behandeling van kandidaten bij het vervullen daarvan.
Een selectie-eis moet dus meer onderbouwing hebben dan een voorkeur voor iemand die op het bestaande team lijkt. Werving en selectie moeten inzichtelijk, controleerbaar en systematisch verlopen, zoals het College voor de Rechten van de Mens toelicht.
Direct en indirect onderscheid
Bij direct onderscheid wordt iemand anders behandeld vanwege een beschermd kenmerk. Dat is alleen toegestaan als een wettelijke uitzondering van toepassing is. Een werkgever kan hiervoor niet vrij een eigen rechtvaardiging bedenken.
Indirect onderscheid kan ontstaan door een ogenschijnlijk neutrale eis die mensen met een bepaald beschermd kenmerk bijzonder treft. Artikel 2 laat daarvoor een objectieve rechtvaardiging toe: het doel moet legitiem zijn en het middel geschikt en noodzakelijk om dat doel te bereiken. Een verwijzing naar ‘klantvoorkeur’ of ‘zo doen we het altijd’ vervangt die toets niet.
Wat een vast beoordelingsformulier niet oplost
Een scorecard maakt een verboden criterium niet toegestaan. Leg vóór de gesprekken vast welke taak een eis onderbouwt en welk bewijs daarvoor nodig is. In Join-scorecards kan het team beoordelingen en opmerkingen bij criteria bewaren; de juridische toets blijft een afzonderlijke beoordeling.
De AWGB is bovendien niet de enige relevante wet. Voor leeftijd en handicap of chronische ziekte bestaan afzonderlijke gelijkebehandelingswetten. De Duitse AGG is een andere nationale wet, geen andere naam voor de Nederlandse AWGB.