Diplomadenken
Diplomadenken is formele diploma’s of certificaten zwaarder laten wegen dan het werk vraagt, waardoor ze als vervanging voor bewijs van relevante vaardigheden gaan gelden.
Een diploma kan een relevante eis zijn
Een diploma of certificaat kan aantonen dat iemand een opleiding heeft afgerond of een specifieke kwalificatie bezit. Voor gereglementeerd of risicovol werk kan die kwalificatie nodig zijn. De vraag is of de eis aansluit op de taken van de functie.
In het Amerikaanse onderzoek Dismissed by Degrees van Harvard Business School werd voor productiesupervisorfuncties vergeleken wat vacatures in 2015 vroegen met de opleiding van mensen die het werk deden: 67% van de vacatures vroeg een universitair diploma, tegenover 16% van de werkenden in die functies. Dat verschil beschrijft één groep functies en bewijst niet dat diploma’s in het algemeen overbodig zijn.
Waar de eis een snelkoppeling wordt
Diplomadenken ontstaat wanneer een formeel bewijsstuk als algemene maatstaf voor bekwaamheid dient, zonder duidelijk verband met de taken. Een diploma-eis kan dan mensen buiten beeld houden die de relevante vaardigheden op een andere manier hebben ontwikkeld.
De OECD beschrijft skills-first als prioriteit voor vaardigheden, los van de manier waarop ze zijn verworven. Die benadering maakt een diploma niet automatisch irrelevant. Ook een praktijkopdracht, ervaring of interviewantwoord is maar één aanwijzing en moet worden beoordeeld op wat de functie vraagt.
Mijn uitgangspunt bij een selectie-eis
Ik zou een kwalificatie alleen als selectiecriterium opnemen wanneer het team kan uitleggen welke taak ermee samenhangt en waarom dat bewijs relevant is. Dat uitgangspunt botst soms met een snelle eerste selectie: een diploma is eenvoudig te controleren, terwijl andere bewijzen meer beoordeling vragen. Het criterium verdient daarom een concrete onderbouwing voordat het als filter wordt gebruikt.